پردازنده ایامدی Ryzen 9 9900X3D Box
- پردازنده Ryzen 9 9900X3D با معماری Zen 5 و 3D V-Cache نسل دوم
- ۱۲ هسته و ۲۴ رشته؛ فرکانس ۴٫۴ تا ۵٫۵ گیگاهرتز
- ۱۲۸ مگابایت کش L3 و توان پیشفرض ۱۲۰ وات
- سوکت AM5، گرافیک مجتمع Radeon، آنلاک
- نسخهی باکس؛ بدون خنککننده
تماس بگیرید
میانرده خانواده X3D نسل ۹۰۰۰؛ با ۱۲ هسته هم گیمینگ قوی داره هم برای تولید محتوا عالیه.
پردازنده Ryzen 9 9900X3D عضو دوازدههستهای خانوادهی Ryzen 9000X3D است و بین مدلهای هشتهستهای گیمینگ و پرچمدار شانزدههستهای قرار میگیرد. این پردازنده ۱۲ هسته و ۲۴ رشتهی Zen 5، فرکانس پایهی ۴٫۴ و بوست تا ۵٫۵ گیگاهرتز، ۱۲۸ مگابایت کش L3 و توان پیشفرض ۱۲۰ وات دارد و AMD آن را برای گیمینگ، تولید محتوا و استریم معرفی کرده است. نکتهی جالب این مدل، توان پیشفرض ۱۲۰ واتی است که با وجود ۱۲ هسته، آن را از نظر مصرف همردهی مدلهای هشتهستهای X3D قرار میدهد. نسخهی موجود در اَوِستا آیتی نسخهی باکس و بدون خنککننده است. در این صفحه مشخصات رسمی، ساختار دوچیپلتی و تأثیر آن بر بازی، عملکرد در کار، قطعات هماهنگ و محدودیتهای این پردازنده را صادقانه بررسی کردهایم.
مشخصات فنی پردازنده Ryzen 9 9900X3D
همهی اعداد این جدول از صفحهی رسمی محصول در وبسایت AMD گرفته شده است. به ردیف تعداد دای توجه کنید؛ این عدد نشان میدهد هستهها در دو چیپلت جداگانه قرار دارند.
| سری و نام رمز | Ryzen 9000 – Granite Ridge (AM5) |
|---|---|
| معماری | Zen 5 با 3D V-Cache نسل دوم |
| تعداد هسته / رشته | ۱۲ هسته / ۲۴ رشته |
| فرکانس پایه | ۴٫۴ گیگاهرتز |
| حداکثر فرکانس بوست | تا ۵٫۵ گیگاهرتز |
| کش L1 | ۹۶۰ کیلوبایت |
| کش L2 | ۱۲ مگابایت |
| کش L3 | ۱۲۸ مگابایت |
| توان پیشفرض (TDP) | ۱۲۰ وات |
| لیتوگرافی هستهها | TSMC 4nm FinFET |
| لیتوگرافی دای I/O | TSMC 6nm FinFET |
| تعداد دای در پکیج | ۳ |
| سوکت | AM5 |
| چیپستهای سازگار | A620، B650، B650E، X670، X670E، B840، B850، X870، X870E |
| گرافیک مجتمع | AMD Radeon Graphics (۲ هستهی گرافیکی) |
| اورکلاک | آنلاک؛ Precision Boost Overdrive، Curve Optimizer، AMD EXPO |
| خنککنندهی همراه | ندارد |
برای مطالعهی کامل جزئیات، صفحهی رسمی Ryzen 9 9900X3D در سایت AMD را ببینید. مجموع کش L2 و L3 در پردازنده Ryzen 9 9900X3D به ۱۴۰ مگابایت میرسد که عدد بسیار بالایی برای یک پردازندهی ۱۲۰ واتی است.
ساختار پردازنده Ryzen 9 9900X3D؛ دو چیپلت، یک کش سهبعدی
۱۲ هستهی این پردازنده در دو چیپلت ششهستهای (CCD) قرار گرفتهاند. یکی از این چیپلتها لایهی ۶۴ مگابایتی 3D V-Cache دارد و کش L3 آن به ۹۶ مگابایت میرسد؛ چیپلت دیگر کش معمولی ۳۲ مگابایتی دارد. در نسل دوم این فناوری، لایهی کش زیر هستهها قرار گرفته تا گرما مستقیم به خنککننده منتقل شود؛ به همین دلیل این مدل برخلاف X3Dهای قدیمی، قفل اورکلاک باز دارد و فرکانس بالایی را حفظ میکند.
در بازیها، هدف این است که بازی روی چیپلت پرکش اجرا شود. ویندوز با کمک درایور چیپست AMD و سرویس بهینهساز 3D V-Cache، بازیها را شناسایی و به هستههای پرکش هدایت میکند؛ در کارهای چندهستهای مثل رندر، همهی ۱۲ هسته وارد عمل میشوند. پس نصب درایور چیپست و بهروز نگه داشتن ویندوز برای این پردازنده ضروری است.
نکتهای که باید پیش از خرید بدانید
در این مدل، چیپلت پرکش فقط ۶ هسته دارد؛ یعنی وقتی بازی روی هستههای پرکش اجرا میشود، در عمل ۶ هسته و ۱۲ رشته در اختیار دارد. برای بیشتر بازیهای امروزی این مقدار کافی است، اما در بازیهایی که از بیش از ۶ هسته بهخوبی استفاده میکنند، مدلهایی با ۸ هستهی پرکش، مثل 9800X3D و 9950X3D، وضعیت بهتری دارند. این مهمترین نکتهای است که باید در انتخاب پردازنده Ryzen 9 9900X3D برای گیمینگ در نظر بگیرید.
عملکرد پردازنده Ryzen 9 9900X3D در گیمینگ
در بیشتر بازیها، این پردازنده عملکردی در سطح پردازندههای ردهبالای گیمینگ ارائه میدهد و نسبت به پردازندههای بدون کش سهبعدی، بهخصوص در فریمهای حداقلی و بازیهای وابسته به پردازنده، برتری روشنی دارد. شبیهسازها، بازیهای استراتژی و بازیهای رقابتی با نرخ فریم بالا بیشترین سود را از کش بزرگ میبرند.
با این حال، صادقانه باید گفت که برای گیمینگ خالص، Ryzen 7 9850X3D و Ryzen 7 9800X3D انتخابهای دقیقتری هستند؛ چون همهی ۸ هستهشان روی یک چیپلت پرکش است و هیچ وابستگی به زمانبندی ندارند. مزیت 9900X3D زمانی خود را نشان میدهد که در کنار بازی، استریم، تدوین یا کارهای چندهستهای هم انجام دهید.
عملکرد در تولید محتوا، استریم و برنامهنویسی
۱۲ هسته و ۲۴ رشتهی Zen 5 در رندر سهبعدی با CPU، تدوین ویدیو، کامپایل پروژههای بزرگ و اجرای ماشینهای مجازی، فاصلهی قابلتوجهی با پردازندههای هشتهستهای ایجاد میکنند. برای استریمرها، امکان انکود نرمافزاری با کیفیت بالا همزمان با بازی، یکی از مزیتهای مهم این مدل است؛ بازی روی چیپلت پرکش اجرا میشود و انکود روی چیپلت دیگر، بدون اینکه فریم بازی افت جدی داشته باشد.
توان پیشفرض ۱۲۰ وات، که با مدل ۱۲ هستهای بدون کش سهبعدی همنسلش برابر است، باعث میشود این پردازنده در رندرهای طولانی گرمای کنترلشدهتری نسبت به مدلهای ۱۷۰ واتی داشته باشد. در مقابل، در بارهای سنگین چندهستهای، پردازندههای ۱۶ هستهای بهوضوح سریعترند. پشتیبانی کامل از AVX-512 هم برای نرمافزارهای علمی، فشردهسازی و استنتاج هوش مصنوعی روی CPU مفید است.
دما، مصرف و خنککننده مناسب برای پردازنده Ryzen 9 9900X3D
با توان پیشفرض ۱۲۰ وات، این پردازنده نسبت به مدلهای ۱۶ هستهای خنکتر و کممصرفتر است، اما همچنان برای حفظ فرکانسهای بالا زیر بار، خنککنندهی باکیفیت لازم دارد. باکس آن خنککننده ندارد؛ پیشنهاد ما خنککنندهی مایع ۲۴۰ یا ۳۶۰ میلیمتری یا یک کولر بادی قدرتمند دو فن است. در بازیها مصرف واقعی کمتر از عدد TDP است و با یک خنککنندهی خوب، سیستم آرام و خنک کار میکند.
برای پاور، تعیینکنندهی اصلی کارت گرافیک است؛ در کنار یک کارت گرافیک ردهبالا، پاور ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ وات باکیفیت انتخاب امنی است.
مادربرد و رم مناسب
این پردازنده با همهی چیپستهای AM5 سازگار است. مادربردهای B850 و B650 باکیفیت با VRM مناسب برای آن کافیاند و X870 یا X870E برای کسانی منطقی است که به PCIe 5.0، USB4 و امکانات بیشتر نیاز دارند. پیش از نصب، بایوس مادربرد را به نسخهای که از این مدل پشتیبانی میکند بهروز کنید. از مادربردهای A620 ضعیف برای این پردازندهی ۱۲ هستهای پرهیز کنید.
برای رم، کیت دوکانالهی DDR5-6000 با تایمینگ CL30 و پروفایل EXPO نقطهی بهینهی AM5 است. برای گیمینگ و استریم ۳۲ گیگابایت و برای تدوین و رندر جدی ۶۴ گیگابایت پیشنهاد میشود. کش بزرگ پردازندههای X3D حساسیت آنها به سرعت رم را کاهش میدهد؛ پس خرید رمهای بسیار گران و فوقسریع برای این پردازنده بازده چندانی ندارد.
مقایسه پردازنده Ryzen 9 9900X3D با مدلهای نزدیک
در برابر Ryzen 9 9900X
Ryzen 9 9900X همان ۱۲ هستهی Zen 5 را بدون کش سهبعدی و با ۶۴ مگابایت کش L3 ارائه میدهد. در رندر و کارهای چندهستهای، این دو نزدیک به هم هستند، اما در بازی، 9900X3D به خاطر کش سهبعدی جلوتر است. اگر اصلاً بازی نمیکنید، 9900X با قیمت کمتر انتخاب منطقیتری است.
در برابر Ryzen 9 9950X3D
Ryzen 9 9950X3D با ۱۶ هسته و ۸ هستهی پرکش، هم در بازی و هم در کارهای چندهستهای برتری دارد، اما توان آن ۱۷۰ وات و قیمتش بالاتر است. اگر بودجه اجازه میدهد و کار سنگین دارید، 9950X3D انتخاب کاملتری است؛ اگر میخواهید بین بودجه، مصرف و قدرت تعادل برقرار کنید، 9900X3D گزینهی معقولی است.
در برابر Ryzen 7 9850X3D و 9800X3D
مدلهای هشتهستهای در گیمینگ خالص، به خاطر ۸ هستهی پرکش روی یک چیپلت، معمولاً عملکرد بهتر یا برابری دارند و سادهترند. اما 9900X3D با ۴ هستهی اضافه، در استریم، تدوین و رندر برتری روشنی دارد. انتخاب بین آنها به این بستگی دارد که چقدر از وقتتان صرف کار چندهستهای میشود.
نقاط قوت و محدودیتها
نقاط قوت
- ۱۲ هسته و ۲۴ رشتهی Zen 5 همراه با کش سهبعدی؛ تعادل بین گیمینگ و کار
- ۱۲۸ مگابایت کش L3 و مجموع ۱۴۰ مگابایت کش L2 و L3
- توان پیشفرض ۱۲۰ وات؛ خنکتر و کممصرفتر از مدلهای ۱۶ هستهای
- مناسب برای استریم با انکود نرمافزاری همزمان با بازی
- آنلاک بودن، پشتیبانی از PBO، Curve Optimizer و EXPO
- گرافیک مجتمع Radeon و سوکت AM5
محدودیتها
- چیپلت پرکش فقط ۶ هسته دارد؛ در گیمینگ خالص از مدلهای هشتهستهای X3D جلوتر نیست
- وابستگی به درایور چیپست و زمانبندی ویندوز برای عملکرد بهینه در بازی
- در کارهای چندهستهای سنگین، از مدلهای ۱۶ هستهای عقبتر است
- خنککننده در جعبه همراه نیست
- روی مادربردهای قدیمی ممکن است به بهروزرسانی بایوس نیاز باشد
پردازنده Ryzen 9 9900X3D برای چه کسانی مناسب است؟
این پردازنده برای کاربرانی مناسب است که هم بازی جدی میکنند و هم به هستههای بیشتر از ۸ تا نیاز دارند، اما نمیخواهند هزینه و مصرف یک پردازندهی ۱۶ هستهای ۱۷۰ واتی را بپذیرند: استریمرها، یوتیوبرها، تدوینگرهای نیمهحرفهای، دانشجویان معماری و مهندسی و برنامهنویسهایی که بازی هم میکنند. اگر کیس کوچکتری دارید یا به مصرف و دما حساس هستید، توان ۱۲۰ واتی آن هم یک مزیت محسوب میشود.
اما اگر هدف اصلی شما فقط بالاترین نرخ فریم در بازی است، مدلهای هشتهستهای X3D انتخاب دقیقتری هستند.
سیستم پیشنهادی با پردازنده Ryzen 9 9900X3D
یک سیستم متعادل برای گیمینگ و استریم با این پردازنده شامل مادربرد B850 یا X870، دو ماژول ۱۶ یا ۳۲ گیگابایتی DDR5-6000 با تایمینگ CL30، یک SSD از نوع NVMe با ظرفیت دو ترابایت، کارت گرافیک ردهبالا، خنککنندهی مایع ۲۴۰ یا ۳۶۰ میلیمتری و پاور ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ وات است. این ترکیب بازیها را در بالاترین تنظیمات اجرا میکند و همزمان برای استریم و تدوین قدرت کافی دارد.
یک سیستم برای بازی و استریم با پردازنده Ryzen 9 9900X3D
بسیاری از استریمرها برای جلوگیری از افت فریم، از دو کامپیوتر جداگانه استفاده میکنند: یکی برای بازی و دیگری برای انکود و پخش. پردازندههای چندهستهای مثل این مدل، امکان انجام هر دو کار روی یک سیستم را فراهم میکنند. بازی روی هستههای پرکش اجرا میشود و نرمافزار پخش زنده، انکود صدا و تصویر، چت و ابزارهای کمکی روی هستههای دیگر کار میکنند. انکودر سختافزاری کارت گرافیک هم گزینهی دیگری است، اما انکود نرمافزاری با تنظیمات کیفیت بالا در برخی شرایط تصویر بهتری با بیتریت یکسان ارائه میدهد.
برای این سناریو، پردازنده Ryzen 9 9900X3D در کنار ۳۲ یا ۶۴ گیگابایت رم، یک SSD سریع برای ضبط و یک کارت گرافیک قوی، یک سیستم تککامپیوترهی کامل برای استریم میسازد. اگر از پلتفرم AM4 یا پردازندههای قدیمیتر اینتل مهاجرت میکنید، باید مادربرد AM5 و رم DDR5 هم تهیه کنید؛ در عوض، روی پلتفرمی قرار میگیرید که AMD پشتیبانی بلندمدت از آن را اعلام کرده است و ارتقاهای بعدی تنها با تعویض پردازنده ممکن خواهد بود.
اگر کیس جمعوجور یا سیستم کمصداتری میخواهید، توان ۱۲۰ واتی این مدل نسبت به پردازندههای ۱۶ هستهای ۱۷۰ واتی، انتخاب خنککننده و کیس را سادهتر میکند.
نکات نصب و راهاندازی
سوکت AM5 از نوع LGA است و پینها روی مادربرد قرار دارند؛ پردازنده را بر اساس نشانهی مثلث گوشهی آن با دقت روی سوکت بگذارید. پیش از نصب بایوس را بهروز کنید، پس از نصب پروفایل EXPO را فعال کنید و بعد از نصب ویندوز، حتماً درایور چیپست AMD را از سایت رسمی نصب کنید تا بازیها بهدرستی به هستههای پرکش هدایت شوند. اولین بوت سیستمهای AM5 ممکن است به خاطر آموزش حافظه چند دقیقه طول بکشد.
خرید پردازنده Ryzen 9 9900X3D از اَوِستا آیتی
اَوِستا آیتی فروشگاه تخصصی قطعات و اسمبل سیستمهای گیمینگ، رندرینگ و هوش مصنوعی است. این پردازنده را میتوانید بهصورت تکی یا در قالب یک سیستم کامل سفارش دهید تا انتخاب قطعات هماهنگ، بهروزرسانی بایوس، نصب درایور چیپست و تست عملکرد در بازی و رندر توسط تیم فنی انجام شود. اگر بین این مدل و گزینههای هشت یا شانزدههستهای مردد هستید، از مشاورهی خرید کامپیوتر کمک بگیرید.
سوالات متداول درباره پردازنده Ryzen 9 9900X3D
چند هستهی پردازنده Ryzen 9 9900X3D کش سهبعدی دارند؟
کش سهبعدی روی یکی از دو چیپلت قرار دارد و ۶ هسته از آن بهره میبرند. بازیها با کمک درایور چیپست به همین هستهها هدایت میشوند.
برای گیمینگ 9900X3D بخرم یا 9850X3D؟
اگر فقط بازی میکنید، 9850X3D. اگر استریم، تدوین یا رندر هم دارید، 9900X3D با هستههای بیشتر انتخاب بهتری است.
آیا خنککننده همراه دارد؟
خیر. باکس این پردازنده بدون خنککننده است و به یک خنککنندهی مایع یا بادی قدرتمند نیاز دارید.
گرافیک مجتمع دارد؟
بله، AMD Radeon Graphics با ۲ هستهی گرافیکی دارد که برای نمایش تصویر و عیبیابی کافی است.
آیا قابل اورکلاک است؟
بله. از PBO، Curve Optimizer و EXPO پشتیبانی میکند. اجرای پردازنده خارج از مشخصات رسمی با مسئولیت کاربر است.
آیا پردازنده Ryzen 9 9900X3D با مادربردهای B650 قدیمی سازگار است؟
بله، از نظر سوکت و چیپست کاملاً سازگار است، اما ممکن است لازم باشد بایوس مادربرد را به نسخهای که از سری 9000X3D پشتیبانی میکند بهروز کنید. بسیاری از مادربردهای AM5 قابلیت BIOS Flashback دارند و بدون نصب پردازنده هم بهروزرسانی میشوند. همچنین مطمئن شوید مدار تغذیهی مادربرد برای یک پردازندهی ۱۲ هستهای مناسب است.
برای این پردازنده چه مقدار رم لازم است؟
برای گیمینگ و استریم، ۳۲ گیگابایت DDR5 در قالب دو ماژول کافی است. اگر تدوین ویدیو با رزولوشن 4K، رندر سهبعدی یا ماشین مجازی هم دارید، ۶۴ گیگابایت انتخاب مطمئنتری است.
جمعبندی
پردازنده Ryzen 9 9900X3D پلی بین پردازندههای هشتهستهای گیمینگ و پرچمدار شانزدههستهای است: ۱۲ هسته برای کار و استریم، کش سهبعدی برای بازی و توان ۱۲۰ وات برای مصرف و دمای کنترلشده. محدودیت اصلی آن، ۶ هستهی پرکش است که در گیمینگ خالص آن را از مدلهای هشتهستهای X3D جلوتر نمیبرد. اگر به ترکیبی متعادل از بازی و کار چندهستهای نیاز دارید، انتخاب منطقی و کمدردسری است.




نقد و بررسیها
پاکسازی فیلترهنوز بررسیای ثبت نشده است.