اَوِستا مگ
قیمت رم و SSD در نوامبر ۲۰۲۶؛ رکورد تازه DRAM و توقف موقت گرانی NAND
قیمت رم و SSD همچنان مهمترین موضوع بازار سختافزار است و آمار اکتبر ۲۰۲۶ تصویر جالبی نشان میدهد: قیمت قراردادی DRAM به رکورد تازهای رسید، اما قیمت مرجع حافظه NAND (پایه همه SSDها) برای اولین بار بعد از ۲۱ ماه افزایش پیاپی، بالاتر نرفت. این دو بازار حالا در دو جهت متفاوت حرکت میکنند و فهمیدن این تفاوت برای کسی که میخواهد رم، SSD یا یک سیستم کامل بخرد اهمیت زیادی دارد.
در اَوِستا مگ قبلاً درباره افزایش قیمت رم در سال ۲۰۲۶ نوشته بودیم. این مطلب بهروزرسانی ماه نوامبر است: اعداد تازه، پیشبینی تحلیلگران برای فصل چهارم و توصیههای عملی برای خرید.
قیمت رم و SSD در اکتبر: اعداد اصلی
بر اساس دادههای DRAMeXchange و TrendForce که ۳۰ اکتبر منتشر شد، میانگین قیمت قراردادی یک چیپ مرجع DDR4 هشت گیگابیتی از ۲۶ دلار در سپتامبر به ۲۷.۵ دلار در اکتبر رسید؛ یعنی حدود ۵.۸ درصد رشد ماهانه و بالاترین رقم ثبتشده. قیمت قراردادی همان قیمتی است که سازندگان لپتاپ، گوشی و سرور در قراردادهای خود پرداخت میکنند و معمولاً چند ماه بعد اثرش در قیمت فروشگاهها دیده میشود.
در طرف دیگر، قیمت مرجع NAND (چیپ ۱۲۸ گیگابیتی MLC) روی ۳۰.۶۱ دلار ثابت ماند. اما این ثبات در سطحی بسیار بالا رخ داده، نه در سطح پایین. گزارش Notebookcheck نشان میدهد قیمت یک قطعه NAND یکترابیتی TLC فقط در شش ماه منتهی به ۲۱ اکتبر حدود ۱۲۳ درصد گران شده است.
| شاخص | قبل | اکنون | منبع |
|---|---|---|---|
| قیمت قراردادی DDR4 8Gb (سپتامبر به اکتبر) | ۲۶ دلار | ۲۷.۵ دلار | DRAMeXchange |
| قیمت قراردادی NAND 128Gb MLC | ۳۰.۶۱ دلار | ۳۰.۶۱ دلار | TrendForce |
| SSD ۲۵۶ گیگابایتی TLC (یک سال) | ۳۳.۳ دلار | ۱۳۴.۲ دلار | Notebookcheck |
| SSD ۵۱۲ گیگابایتی TLC (یک سال) | ۶۲.۴ دلار | ۲۵۲ دلار | Notebookcheck |
| چیپ DDR5 16Gb (قیمت لحظهای) | — | حدود ۶۲ دلار، نزدیک ۴۸۰٪ بالاتر از سال قبل | ردیابهای قیمت حافظه |
قیمت رم و SSD: چرا NAND بعد از ۲۱ ماه متوقف شد؟
چند عامل همزمان اثر گذاشتهاند. خریدارانی که اوایل سال برای فرار از گرانی انبار کرده بودند، حالا موجودی دارند. سازندگان کامپیوتر برای پایین نگه داشتن قیمت دستگاهها، ظرفیت حافظه را در مدلهای پایه کم کردهاند. و فروشگاهها هم دیگر نمیتوانند هزینه بیشتری را به مشتری منتقل کنند، چون تقاضای مصرفکننده ضعیف شده است.

TrendForce این وضعیت را «دو چهره» توصیف میکند: تقاضای هوش مصنوعی برای SSDهای سازمانی بهشدت بالاست، اما تقاضای مصرفکننده برای SSD، گوشی و لپتاپ ضعیف است. این مؤسسه پیشبینی میکند SSDهای سازمانی در فصل چهارم ۲۳ تا ۲۸ درصد گرانتر شوند، در حالی که SSDهای مصرفی فقط افزایش محدودی خواهند داشت.
آیا این یعنی SSD ارزان میشود؟
نه. پیشبینی TrendForce برای کل بازار NAND در فصل چهارم ۲۰۲۶ همچنان رشد ۱۵ تا ۲۰ درصدی نسبت به فصل قبل است. توقف اکتبر بیشتر یک مکث است تا نقطه اوج. همچنین قیمت فروشگاهها با تأخیر از قیمت قراردادی پیروی میکند و هنوز همه افزایشهای قبلی به قفسهها نرسیده است. خلاصه اینکه در قیمت رم و SSD در کوتاهمدت، احتمال ارزانی واقعی پایین است و حداکثر میتوان به ثابت ماندن قیمت SSDهای مصرفی امید داشت.
قیمت رم و SSD: چرا DRAM همچنان رکورد میزند؟
دلیل گرانی رم، افزایش تقاضای مصرفکننده نیست؛ دلیلش جابهجایی ظرفیت تولید است. شرکتهای ابری و سازندگان سرور برای اجرای بارهای کاری هوش مصنوعی، حافظه بسیار زیادی میخرند و تولیدکنندگان هم چون حاشیه سود محصولات سروری و HBM بالاتر است، ظرفیت را به آن سمت میبرند. نتیجه این است که برای رم کامپیوترهای خانگی و لپتاپها سهم کمتری باقی میماند.

پیشبینی TrendForce برای فصل چهارم، رشد ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت قراردادی DRAM معمولی است. حافظه گرافیکی (GDDR6 و GDDR7) هم همچنان گرانتر میشود که دلیل اصلی افزایش قیمت کارت گرافیک AMD در ماه نوامبر است.
سهم حافظه در هزینه کامپیوتر
شرکت HP اوایل امسال اعلام کرده بود که حافظه به حدود ۳۵ درصد هزینه قطعات یک کامپیوتر رسیده، در حالی که یک فصل قبلتر بین ۱۵ تا ۱۸ درصد بود. وقتی یک قطعه یکسوم هزینه ساخت را تشکیل دهد، هر گرانی دو رقمی آن، قیمت کل دستگاه را جابهجا میکند. به همین دلیل لنوو، دل، اچپی، ایسر و ایسوس افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت را اعلام کردهاند و مؤسسات IDC و گارتنر برای سال ۲۰۲۶ کاهش حدود ۱۰ تا ۱۱ درصدی فروش کامپیوتر را پیشبینی کردهاند.
بحران کمبود حافظه کی تمام میشود؟
مهمترین سؤال درباره قیمت رم و SSD این است که بحران کی تمام میشود. پیشبینیها پراکندهاند و همین نشان میدهد کسی جواب دقیق نمیداند:
- مدیرعامل Micron: کمبود تا پایان ۲۰۲۷ ادامه دارد و از ۲۰۲۸ عرضه بهتدریج بهتر میشود.
- سامسونگ: تنگنای عرضه تا ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت.
- SK hynix: این وضعیت ممکن است تا ۲۰۳۰ طول بکشد.
- مدیرعامل ایسر: قیمتها ممکن است اواخر ۲۰۲۷ پایین بیایند.
بررسی کامل همه کارخانههای جدید و زمان تولیدشان را در مطلب کارخانههای جدید حافظه و کاهش قیمت رم آوردهایم. میانگین این دیدگاهها حدود سال ۲۰۲۸ است. کارخانههای جدید حافظه، از جمله کارخانه ۹.۳ میلیارد دلاری Micron، زودتر از ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به تولید نمیرسند. یعنی قیمت رم و SSD یک کف ساختاری دارد که در کوتاهمدت شکسته نمیشود.
توصیه عملی با توجه به قیمت رم و SSD
اگر سیستم شما در چند هفته آینده به رم یا SSD نیاز دارد، صبر کردن برای ارزانی شرطبندی ضعیفی است. چند توصیه کاربردی:
- فقط به اندازه نیازتان بخرید: برای گیمینگ امروز ۳۲ گیگابایت رم DDR5 نقطه تعادل خوبی است؛ برای رندرینگ و هوش مصنوعی ممکن است ۶۴ گیگابایت یا بیشتر لازم شود. خرید ظرفیت اضافه «برای آینده» در این بازار هزینه زیادی دارد.
- SSD را هوشمندانه انتخاب کنید: بازیهای جدید حجم زیادی دارند (مثلاً Phantom Blade Zero حدود ۱۴۵ گیگابایت میخواهد). یک SSD یکترابایتی NVMe برای سیستمعامل و چند بازی اصلی، و در صورت نیاز یک هارد برای آرشیو، ترکیب اقتصادیتری است.
- رم را دوکاناله بخرید: یک کیت دوتایی معمولاً از خرید دو ماژول جدا مطمئنتر است.
- کل سیستم را هماهنگ ببینید: صرفهجویی روی رم و خرج بیشتر روی کارت گرافیک، در بسیاری از سیستمهای گیمینگ نتیجه بهتری میدهد.
محصولات موجود را میتوانید در دستههای رم DDR5 و SSD NVMe فروشگاه ببینید. اگر هم میخواهید سیستم کامل با بهترین تقسیم بودجه بخرید، صفحه خرید سیستم گیمینگ یا سیستمهای هوش مصنوعی را ببینید یا از طریق مشاوره خرید با ما صحبت کنید.
پیشبینی ما از قیمت رم و SSD در دو فصل آینده
- قیمت قراردادی NAND در نوامبر یا دسامبر دوباره بالا میرود؛ مکث اکتبر نقطه اوج نیست.
- DRAM پیش از پایان سال احتمالاً رکورد دیگری ثبت میکند.
- قیمت SSDهای مصرفی زودتر از بقیه به ثبات میرسد، ولی کاهش جدی در کوتاهمدت بعید است.
- سازندگان بیشتری مدلهای پایه را با رم و حافظه کمتر عرضه میکنند، چون کم کردن مشخصات از گران کردن قیمت راحتتر فروخته میشود.
سؤالات متداول
آیا واقعاً قیمت DRAM در اکتبر ۲۰۲۶ رکورد زد؟
بله، طبق دادههای DRAMeXchange، قیمت قراردادی چیپ مرجع DDR4 هشت گیگابیتی با ۵.۷۷ درصد رشد به ۲۷.۵ دلار رسید که بالاترین رقم ثبتشده برای این شاخص است.
چرا SSD ارزان نمیشود وقتی قیمت NAND ثابت مانده؟
چون قیمت NAND در سطحی بسیار بالا ثابت شده و پیشبینی فصل چهارم همچنان افزایشی است. همچنین قیمت فروشگاهها با تأخیر از قیمت قراردادی پیروی میکند.
بحران حافظه کی تمام میشود؟
پیشبینیها بین اواخر ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ است و بیشتر تحلیلگران حدود ۲۰۲۸ را محتمل میدانند.
جمعبندی
بازار قیمت رم و SSD در نوامبر ۲۰۲۶ دو چهره دارد: رم همچنان رکورد میزند و SSD فعلاً در سطح بالا مکث کرده است. برای خریدار عادی، پیام اصلی روشن است: ارزانی جدی در راه نیست، پس بهتر است فقط به اندازه نیاز خرید کنید و کل سیستم را متعادل بچینید. جزئیات بیشتر درباره اعداد اکتبر را میتوانید در اخبار TrendForce دنبال کنید.
تصویر شاخص: کیت رم دسکتاپ Corsair Vengeance RGB DDR5 — منبع: اَوِستا آیتی / کتابخانه موجود