اخبار سخت‌افزار

تاخیر RTX 60 تا ۲۰۲۸؟ چرا نسل‌های جدید کارت گرافیک دیرتر می‌آیند

تصویر رسمی محصولات فعلی GeForce RTX 50؛ عکس مربوط به نسل RTX 60 نیست

بیش از یک دهه است که گیمرها عادت کرده‌اند تقریباً هر دو سال یک نسل جدید کارت گرافیک ببینند. انویدیا سری RTX 30 را در ۲۰۲۰، سری RTX 40 را در ۲۰۲۲ و سری RTX 50 را اوایل ۲۰۲۵ عرضه کرد. حالا شایعه تاخیر RTX 60 تا سال ۲۰۲۸ قوت گرفته و درباره نسل بعدی معماری AMD یعنی RDNA 5 هم حدس‌های مشابهی مطرح است. اگر این‌ها درست باشد، فاصله بین نسل‌های کارت گرافیک به حدود سه سال می‌رسد.

مؤسسه تحقیقاتی TrendForce روز ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ با استناد به یادداشتی در سایت تایوانی TechNews، دلایل این کندی را بررسی کرد. در این مطلب این دلایل را به زبان ساده توضیح می‌دهیم و می‌گوییم آیا منتظر ماندن برای نسل بعد منطقی است یا نه.

تاخیر RTX 60؛ شایعه از کجا آمده؟

شایعه تاخیر RTX 60 از چند ماه پیش در منابع زنجیره تأمین مطرح بوده و حالا تحلیل‌گران هم آن را جدی گرفته‌اند. برخی منابع حتی گفته‌اند کارت‌های پایین‌تر این نسل مثل RTX 6060 ممکن است دیرتر از این هم برسند. انویدیا هیچ تاریخی برای نسل بعدی اعلام نکرده و این اطلاعات هنوز در حد گزارش و شایعه است. اما چند نشانه عملی وجود دارد که آن را باورپذیر می‌کند:

  • سری RTX 50 Super که قرار بود نسخه به‌روزشده نسل فعلی باشد، طبق گزارش‌ها به دلیل هزینه بالای حافظه GDDR7 کنار گذاشته شده است.
  • به‌جای آن، صحبت از یک RTX 5080 با ۲۴ گیگابایت حافظه برای اوایل ۲۰۲۷ است که بیشتر شبیه تمدید عمر نسل فعلی است تا آماده شدن برای نسل جدید.
  • عرضه کارت‌های رده‌بالای فعلی محدود شده و انویدیا حتی RTX 5080 و RTX 5090 را از فروشگاه آمریکایی خود برداشته است. جزئیات این خبر را در مطلب حذف RTX 5080 از فروشگاه انویدیا بخوانید.

دلیل اول: هوش مصنوعی حالا اولویت اصلی است

مهم‌ترین عامل، تغییر مدل درآمدی انویدیاست. طبق گزارش مالی ماه اوت این شرکت، درآمد بخش دیتاسنتر در یک فصل به ۸۹ میلیارد دلار رسید که حدود ۹۲.۵ درصد کل درآمد ۹۶.۲ میلیارد دلاری انویدیا بود. به زبان ساده، کارت‌های گیمینگ دیگر موتور اصلی درآمد انویدیا نیستند. منابع تحقیق و توسعه، ظرفیت تولید و حافظه، بیش از هر زمان دیگری به سمت محصولات هوش مصنوعی می‌رود.

کارت گرافیک GeForce RTX 5090 از نسل فعلی محصولات انویدیا
کارت گرافیک GeForce RTX 5090 از نسل فعلی محصولات انویدیا — منبع: NVIDIA

این موضوع فقط به برنامه‌ریزی محصول محدود نمی‌شود. حافظه‌های GDDR7 که کارت‌های گرافیک جدید به آن نیاز دارند، با حافظه‌های HBM کارت‌های هوش مصنوعی برای ظرفیت تولید رقابت می‌کنند و در این رقابت، محصولات پرسودتر برنده می‌شوند.

دلیل دوم: انگیزه ارتقا کمتر شده

عامل دیگر این است که جهش عملکرد بین نسل‌ها کوچک‌تر شده است. آزمایش‌های TechSpot نشان داد RTX 5080 در بازی‌ها بدون استفاده از Frame Generation، به‌طور میانگین فقط حدود ۴ درصد در رزولوشن ۱۴۴۰p و ۱۱ درصد در ۴K از RTX 4080 Super سریع‌تر است. البته این یک کارت از کل نسل است، اما نشان می‌دهد چرا افزایش فریم واقعی دیگر به‌تنهایی دلیل قانع‌کننده‌ای برای ارتقا نیست. بخش بزرگی از پیشرفت‌ها حالا از نرم‌افزار می‌آید: فناوری‌هایی مثل DLSS در انویدیا و FSR در AMD.

دلیل سوم: گرافیک‌های مجتمع قوی شده‌اند

گرافیک‌های داخلی پردازنده‌ها دیگر فقط برای وب‌گردی و تماشای فیلم نیستند. Arc B390 در پردازنده‌های Panther Lake اینتل، Radeon 8060S در Strix Halo شرکت AMD و پردازنده گرافیکی Blackwell در انویدیا RTX Spark نشان داده‌اند که در لپ‌تاپ‌های سبک، مینی‌پی‌سی‌ها و سیستم‌های گیمینگ ورودی، شاید دیگر به کارت گرافیک جداگانه نیازی نباشد. این یعنی بازار کارت‌های ارزان زیر فشار است و انگیزه سازندگان برای به‌روز کردن مداوم آن‌ها کمتر.

AMD و RDNA 5 در چه وضعیتی است؟

AMD هم مسیر مشابهی را می‌رود. نسل RDNA 4 با RX 9070 XT و RX 9070 عرضه شد و AMD عمداً سراغ رقابت مستقیم با پرچمدارهای انویدیا نرفت و روی بازار میان‌رده و بالای میان‌رده تمرکز کرد. درباره RDNA 5 (یا هر نامی که نسل بعد داشته باشد)، AMD فقط گفته که تمرکز آن روی هوش مصنوعی و ری‌تریسینگ خواهد بود و تاریخی اعلام نکرده است. شایعات تاخیر مشابهی برای آن هم وجود دارد. در همین حال، AMD در نوامبر احتمالاً قیمت رادئون‌ها را دوباره بالا می‌برد که در مطلب افزایش قیمت کارت گرافیک AMD به آن پرداخته‌ایم.

کارت گرافیک ASUS TUF Gaming Radeon RX 7900 XTX؛ نمونه‌ای از محصولات فعلی رادئون
کارت گرافیک ASUS TUF Gaming Radeon RX 7900 XTX؛ نمونه‌ای از محصولات فعلی رادئون — منبع: اَوِستا آی‌تی / کتابخانه موجود

تاخیر RTX 60 برای خریدار امروز چه معنایی دارد؟

این مهم‌ترین بخش ماجراست. اگر نسل بعد تا ۲۰۲۸ نیاید، چند نتیجه مستقیم دارد:

  • کارت‌های فعلی عمر طولانی‌تری دارند: کارتی که امروز می‌خرید، تا مدت بیشتری «نسل فعلی» محسوب می‌شود و پشتیبانی درایور و بهینه‌سازی بازی‌ها برایش ادامه دارد.
  • منتظر ماندن برای نسل بعد منطقی نیست: اگر الان به سیستم نیاز دارید، صبر کردن یک تا دو ساله برای RTX 60 یعنی از دست دادن زمان کار یا بازی، آن هم بدون تضمین اینکه نسل بعد ارزان‌تر باشد.
  • ارزش انتخاب درست بیشتر شده: چون قرار است کارت را مدت بیشتری نگه دارید، حافظه گرافیکی کافی (ترجیحاً ۱۲ تا ۱۶ گیگابایت برای گیمینگ و بیشتر برای کارهای حرفه‌ای) اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
  • پلتفرم را آینده‌دار انتخاب کنید: AMD پشتیبانی از سوکت AM5 را تا ۲۰۲۹ تمدید کرده است؛ یعنی مادربرد امروز می‌تواند پردازنده‌های آینده را هم بپذیرد.

برای سیستم رندرینگ و هوش مصنوعی

کاربران حرفه‌ای بیشتر از گیمرها تحت تأثیر قرار می‌گیرند، چون معمولاً به کارت‌های رده‌بالا با حافظه زیاد نیاز دارند و دقیقاً همین کارت‌ها کمیاب‌تر شده‌اند. برای این کاربران، برنامه‌ریزی برای یک سیستم متعادل که چند سال کار کند، مهم‌تر از دنبال کردن آخرین نسل است. صفحه‌های خرید سیستم رندرینگ و سیستم‌های هوش مصنوعی را ببینید یا برای انتخاب دقیق‌تر با مشاوره خرید اَوِستا آی‌تی تماس بگیرید.

آیا کند شدن چرخه یعنی توقف پیشرفت؟

نه. همان‌طور که TrendForce هم اشاره کرده، کندتر شدن چرخه به معنای رکود فناوری نیست، بلکه نشان می‌دهد بازار عوض شده است. دیتاسنترهای هوش مصنوعی موتور رشد شده‌اند، نوآوری کارت‌های مصرفی بیشتر به نرم‌افزار وابسته است و گرافیک‌های مجتمع بازار پایین را تحت فشار گذاشته‌اند. برای انویدیا و AMD، به‌روز کردن کل خانواده کارت‌ها هر دو سال یک‌بار شاید دیگر از نظر تجاری ضروری نباشد.

سؤالات متداول

آیا تاخیر RTX 60 رسمی است؟

خیر. انویدیا هیچ تاریخی برای نسل RTX 60 اعلام نکرده و تاخیر RTX 60 تا ۲۰۲۸ فعلاً شایعه‌ای است که منابع زنجیره تأمین و تحلیل‌گران مطرح کرده‌اند.

الان کارت گرافیک بخرم یا منتظر نسل بعد بمانم؟

اگر به سیستم نیاز دارید، منتظر ماندن برای نسلی که شاید یک تا دو سال دیگر بیاید منطقی نیست. کارت‌های فعلی مدت طولانی‌تری پشتیبانی می‌شوند.

RTX 50 Super عرضه می‌شود؟

طبق گزارش‌ها این سری به دلیل هزینه GDDR7 متوقف شده و احتمالاً RTX 5080 نسخه ۲۴ گیگابایتی جای آن را می‌گیرد، البته این هم هنوز تأیید نشده است.

جمع‌بندی

شایعه تاخیر RTX 60 تا ۲۰۲۸ با واقعیت‌های امروز بازار همخوانی دارد: هوش مصنوعی اولویت اول انویدیا و AMD است، حافظه گران و کمیاب است و جهش عملکرد بین نسل‌ها کوچک‌تر شده. برای خریدار، نتیجه ساده است: اگر امروز به سیستم گیمینگ یا رندرینگ نیاز دارید، صبر برای نسل بعد سودی ندارد؛ بهتر است با انتخاب درست، سیستمی بخرید که چند سال جواب بدهد. تحلیل کامل را می‌توانید در TrendForce بخوانید.

تصویر شاخص: تصویر رسمی محصولات فعلی GeForce RTX 50؛ عکس مربوط به نسل RTX 60 نیست — منبع: NVIDIA

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *