کمبود حافظه تا ۲۰۲۹؛ هشدار YMTC و افزایش قیمت تراشه‌های NAND

کمبود حافظه تا ۲۰۲۹؛ این پیش‌بینی تازه از داخل شرکت YMTC، بزرگ‌ترین سازنده‌ی چینی حافظه‌ی NAND، بیرون آمده است. یکی از کارکنان این شرکت به نشریه‌ی The Wire China گفته که YMTC قیمت تراشه‌هایش را بالا برده، ظرفیت تولید را به سمت محصولات پرسودتر برده و انتظار دارد کمبود جهانی حافظه سه سال دیگر طول بکشد. این خبر برای هر کسی که قصد خرید SSD یا اسمبل سیستم دارد مهم است، چون YMTC قرار بود یکی از نجات‌دهنده‌های بازار باشد. در این مقاله اَوِستا مگ بررسی می‌کنیم این ادعا چقدر معتبر است و با پیش‌بینی بقیه‌ی منابع چه تفاوتی دارد.

ماجرای پیش‌بینی کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ چیست؟

اوایل اکتبر ۲۰۲۶، نشریه‌ی The Wire China گزارش مفصلی درباره‌ی YMTC (Yangtze Memory Technologies) منتشر کرد. در این گزارش یک کارمند این شرکت که نخواست نامش فاش شود، سه نکته را مطرح کرد:

• YMTC قیمت تراشه‌های حافظه‌ی خود را افزایش داده است.
• بخشی از ظرفیت تولید به محصولات با حاشیه‌ی سود بالاتر منتقل شده است؛ یعنی سهم بازار مصرفی کمتر شده.
• شرکت انتظار دارد کمبود جهانی حافظه حدود سه سال دیگر ادامه پیدا کند؛ یعنی تقریباً تا اواخر ۲۰۲۹.

نکته‌ی مهم این است که این حرف‌ها پیش‌بینی رسمی شرکت نیست و از زبان یک کارمند نقل شده است. همچنین در متن اصلی به «حافظه» به‌طور کلی اشاره شده و به‌طور مشخص فقط NAND نیامده است. با این حال، چون YMTC عمدتاً تولیدکننده‌ی NAND است، بیشترین اثر این خبر روی بازار SSD خواهد بود.

YMTC کیست و چرا هشدار کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ مهم است؟

YMTC در سال‌های اخیر با سرعت زیادی رشد کرده است. طبق داده‌های Counterpoint Research، این شرکت در فصل دوم ۲۰۲۶ با حدود ۱۴ درصد سهم از حجم ارسال بیت‌های NAND، در جمع بزرگ‌ترین تأمین‌کننده‌های جهان قرار داشت. YMTC به سرمایه‌گذاران گفته که هدفش پشت سر گذاشتن سامسونگ و اس‌کی هاینیکس تا پایان ۲۰۲۷ است و برای تأمین هزینه‌ی توسعه، عرضه‌ی اولیه‌ی سهام در بورس شانگهای به ارزش حدود ۳۳ میلیارد یوآن را در برنامه دارد.

بسیاری از تحلیلگران امیدوار بودند افزایش تولید سازنده‌های چینی مثل YMTC، فشار قیمت NAND را کم کند. حالا وقتی خود این شرکت قیمت را بالا می‌برد و از ادامه‌ی کمبود حرف می‌زند، آن امید کمرنگ‌تر شده است.

کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ با پیش‌بینی بقیه‌ی منابع مقایسه کنیم

همه‌ی منابع با YMTC هم‌نظر نیستند. خلاصه‌ی پیش‌بینی‌ها:

پس اختلاف اصلی بین «نیمه‌ی دوم ۲۰۲۷» و «۲۰۲۹» است. هیچ‌کدام از منابع، بهبود قابل توجه را در چند ماه آینده نمی‌بینند.

چرا باید با احتیاط به این پیش‌بینی نگاه کرد؟

منصفانه بگوییم: شرکتی که در آستانه‌ی عرضه‌ی سهام است، دلیل خوبی دارد که بازار را پرتقاضا و کمبود را طولانی نشان دهد؛ چون این تصویر ارزش شرکت را بالاتر می‌برد. از طرف دیگر، سازنده‌های NAND می‌توانند بدون ساخت کارخانه‌ی جدید و فقط با افزایش تعداد لایه‌ها یا ذخیره‌ی بیت بیشتر در هر سلول (مثل QLC)، ظرفیت تولید بیت را بالا ببرند. بنابراین «کمبود حافظه تا ۲۰۲۹» را نباید به این معنا گرفت که همه‌ی مدل‌های SSD تا آن زمان کمیاب می‌مانند.

آیا کارخانه‌های جدید جلوی کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ را می‌گیرند؟

بخش مهمی از پاسخ به زمان راه‌اندازی کارخانه‌های جدید برمی‌گردد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کارخانه‌ی NAND مایکرون در سنگاپور برای نیمه‌ی دوم ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده و اولین اتاق تمیز کارخانه‌ی M17 اس‌کی هاینیکس در چئونگجو هم حدود دسامبر ۲۰۲۸ آماده می‌شود. YMTC هم در حال ساخت تأسیسات جدید برای دو برابر کردن تولید ویفر است. یعنی بخش بزرگی از ظرفیت جدید، عملاً از ۲۰۲۸ به بعد اثر می‌گذارد.

چرا هوش مصنوعی این‌قدر NAND مصرف می‌کند؟

طبق برآوردهای منتشرشده، تقریباً نیمی از بیت‌های NAND جهان حالا به SSDهای سروری دیتاسنترها می‌رود. مدل‌های هوش مصنوعی برای استنتاج (Inference) به ذخیره‌سازی سریع و حجیم نیاز دارند و ارائه‌دهندگان ابری برای کم کردن زمان انتظار، حتی هاردهای مکانیکی نزدیک‌خط (Nearline) را با SSD جایگزین می‌کنند. TrendForce پیش‌بینی کرده قیمت قراردادی SSD سازمانی در فصل چهارم ۲۰۲۶ بین ۲۳ تا ۲۸ درصد دیگر بالا برود و قیمت کل NAND هم ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش داشته باشد. وقتی این مشتری‌ها با قراردادهای بلندمدت و پرحجم خرید می‌کنند، سهم بازار مصرفی کوچک‌تر می‌شود.

کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ برای خریدار SSD چه معنایی دارد؟

اگر در ایران قصد خرید SSD دارید، این توصیه‌ها را در نظر بگیرید:

• SSD نسل ۴ را بر نسل ۵ ترجیح دهید: برای گیمینگ و کارهای روزمره، تفاوت زمان لود بین PCIe 4.0 و 5.0 بسیار کم است، در حالی که اختلاف قیمت قابل توجه است.
• ظرفیت را درست انتخاب کنید: برای سیستم گیمینگ امروزی، ۱ ترابایت حداقل منطقی است چون بازی‌های جدید حجم زیادی دارند. ۲ ترابایت برای کسی که چند بازی سنگین هم‌زمان نصب می‌کند مناسب‌تر است.
• برای آرشیو، هارد مکانیکی هنوز معنی دارد: فایل‌هایی که سرعت لازم ندارند را روی HDD نگه دارید و SSD را برای سیستم‌عامل، برنامه‌ها و بازی‌ها بگذارید. البته هارد هم گران شده؛ جزئیاتش را در مقاله‌ی گرانی هارد در ۲۰۲۶ بخوانید.
• اگر نیاز دارید، صبر نکنید: با این پیش‌بینی‌ها، احتمال ارزان شدن SSD در ماه‌های نزدیک بسیار کم است.

تحلیل کامل‌تر دلایل گرانی SSD در سال جاری را در مقاله‌ی گرانی SSD در ۲۰۲۶ نوشته‌ایم و پیش‌بینی بازار DRAM را هم در مقاله‌ی گرانی رم می‌توانید ببینید.

با کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ برای اسمبل سیستم چه کنیم؟

کمبود حافظه هم رم و هم SSD را گران کرده و این دو قطعه حالا سهم بیشتری از بودجه‌ی یک سیستم را می‌گیرند. راه منطقی این است که روی قطعاتی که واقعاً روی کار شما اثر دارند (مثلاً کارت گرافیک برای گیم یا ظرفیت رم برای رندر) سرمایه‌گذاری کنید و در بقیه‌ی بخش‌ها از انتخاب‌های متعادل استفاده کنید. اگر نمی‌دانید بودجه را چطور تقسیم کنید، از مشاوره خرید کامپیوتر اَوِستا آی‌تی کمک بگیرید یا برای سیستم‌های آماده، صفحه‌های سیستم گیمینگ و سیستم رندرینگ را ببینید.

سؤالات متداول

آیا YMTC رسماً گفته کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ ادامه دارد؟

خیر. این پیش‌بینی از زبان یکی از کارکنان شرکت در گزارش The Wire China نقل شده و اطلاعیه‌ی رسمی نیست.

آیا SSDهای YMTC در ایران فروخته می‌شوند؟

YMTC بیشتر تراشه‌ی NAND تولید می‌کند و برخی برندهای SSD از تراشه‌های این شرکت استفاده می‌کنند. افزایش قیمت YMTC می‌تواند به‌طور غیرمستقیم روی قیمت همین برندها اثر بگذارد.

بهترین زمان خرید SSD کی است؟

اگر الان نیاز دارید، همین حالا. اگر عجله ندارید، تحلیل‌های خوش‌بینانه نیمه‌ی دوم ۲۰۲۷ را زمان احتمالی تعادل می‌دانند.

جمع‌بندی

پیش‌بینی کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ از سوی یک کارمند YMTC، غیررسمی و احتمالاً کمی اغراق‌آمیز است، اما با جهت کلی بازار هم‌خوانی دارد: افزایش قیمت در فصل چهارم، کارخانه‌های جدیدی که از ۲۰۲۸ به بعد اثر می‌گذارند و تقاضای سیری‌ناپذیر هوش مصنوعی. خلاصه اینکه به کاهش سریع قیمت SSD امید زیادی نبندید. متن خبر را می‌توانید در گزارش TweakTown بخوانید و برای قیمت روز قطعات، از صفحه‌ی استعلام قیمت سیستم استفاده کنید.