اَوِستا مگ
گرانی هارد در ۲۰۲۶؛ چرا تولید وسترن دیجیتال و سیگیت پیش‌فروش شد؟
گرانی هارد در سال ۲۰۲۶ موج تازه بحران حافظه است که بعد از رم و SSD، حالا به هارددیسک‌ها هم رسیده است. تا همین چند وقت پیش، هارد مکانیکی ارزان‌ترین و مطمئن‌ترین راه برای ذخیره حجم زیادی فیلم، عکس و فایل پشتیبان بود. اما در سال ۲۰۲۶ دیتاسنترهای هوش مصنوعی تقریباً کل تولید هارد دنیا را پیش‌خرید کرده‌اند و قیمت هارد برای کاربران عادی به‌شدت بالا رفته است. در این مقاله اَوِستا مگ همه چیز را درباره گرانی هارد کامل بررسی می‌کنیم: قیمت‌ها چقدر بالا رفته، چرا وسترن دیجیتال و سیگیت تولیدشان را پیشاپیش فروخته‌اند، کمبود تا کی ادامه دارد و در این شرایط برای ذخیره‌سازی و پشتیبان‌گیری چه باید کرد.
گرانی هارد در یک نگاه
- وسترن دیجیتال اعلام کرده تولید هارد سال ۲۰۲۶ آن تقریباً به طور کامل فروخته شده است.
- سیگیت هم می‌گوید بخش بسیار بزرگی از تولیدش از پیش به مشتریان اختصاص یافته و ظرفیت تولید را افزایش نمی‌دهد.
- قیمت هاردهای مصرفی در چند ماه تقریباً ۵۰ درصد بالا رفت و قیمت هر ترابایت هارد پرظرفیت در ۱۸ ماه بین دو تا سه برابر شد.
- زمان تحویل هاردهای سازمانی به شش ماه تا دو سال رسیده است.
- پیش‌بینی‌ها از ادامه کمبود دست‌کم تا سال ۲۰۲۸ خبر می‌دهند.
قیمت هارد چقدر بالا رفته است؟
ابعاد گرانی هارد را با چند عدد بهتر می‌شود دید. بر اساس داده‌های ردیاب قیمت Camelcamelcamel که WinBuzzer در فوریه ۲۰۲۶ منتشر کرد، قیمت هاردهای مصرفی در فقط پنج ماه نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافت. برای مثال، هارد ۴ ترابایتی WD Blue که چند ماه قبل‌تر ۶۷ تا ۸۵ دلار قیمت داشت، در آمازون به ۹۹ دلار رسید. در آلمان هم طبق گزارش Heise، قیمت هاردها نسبت به میانه ۲۰۲۵ بین ۲۰ تا ۵۰ درصد بالا رفت.
تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ وضعیت بدتر هم شد. طبق داده‌های وب‌سایت ردیاب قیمت HDDHunt، قیمت معمول هر ترابایت یک هارد جدید پرظرفیت CMR به حدود ۵۰ دلار رسیده است؛ یعنی حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش در ۱۸ ماه. قیمت‌های زیر ۱۴ دلار به ازای هر ترابایت که در سال ۲۰۲۴ رایج بود، دیگر وجود ندارد و ارزان‌ترین گزینه‌ها هم حدود ۲۴ دلار به ازای هر ترابایت هستند.
GamersNexus هم گزارش داده بود میانگین قیمت هاردهای ۱۶ ترابایتی از حدود ۳۵۰ دلار به ۴۴۰ دلار رسیده؛ افزایشی بیش از ۲۵ درصد که بعد از آن هم ادامه داشت.
چرا هارد گران شد؟
هوش مصنوعی و انبارهای عظیم داده
هوش مصنوعی فقط به کارت گرافیک و رم نیاز ندارد. داده‌هایی که برای آموزش مدل‌ها استفاده می‌شوند، در مقیاس اگزابایت اندازه‌گیری می‌شوند؛ هر اگزابایت برابر یک میلیون ترابایت است. این حجم عظیم داده باید جایی ارزان ذخیره شود و هنوز هیچ چیز از نظر هزینه هر گیگابایت به پای هارددیسک نمی‌رسد. SSD سریع‌تر است، اما در ظرفیت‌های مشابه بسیار گران‌تر است و برای دیتاسنترها هزینه هر گیگابایت تعیین‌کننده است.
تولید ۲۰۲۶ پیش‌فروش شد
مدیرعامل وسترن دیجیتال در گزارش مالی این شرکت گفت تولید سال ۲۰۲۶ تقریباً فروخته شده و هفت مشتری بزرگ این شرکت سفارش خرید قطعی داده‌اند. وسترن دیجیتال با سه مشتری از پنج مشتری بزرگش قرارداد بلندمدت دارد؛ دو قرارداد تا ۲۰۲۷ و یکی تا ۲۰۲۸. طبق گزارش‌ها برخی قراردادها حتی تا ۲۰۲۹ ادامه دارند.
مدیر مالی سیگیت هم گفته اگر تولید اضافه‌ای باشد به بازار آزاد می‌رود، اما تقریباً تمام حجم تولید از قبل تخصیص داده شده است. سیگیت ظرفیت تولید را افزایش نمی‌دهد و رشد آن فقط از راه ساخت هاردهای پرظرفیت‌تر است. ظرفیت هاردهای سازمانی سیگیت تا سال ۲۰۲۸ به مشتریان متعهد شده است.
بازار مصرفی سهم کوچکی دارد
شاید مهم‌ترین عدد این باشد: حدود ۸۹ درصد درآمد وسترن دیجیتال از مشتریان ابری می‌آید و فقط حدود ۵ درصد از خرده‌فروشی مصرفی. در سیگیت هم هاردهای سازمانی (Nearline) ۸۷ درصد فروش هارد را تشکیل می‌دهند. وقتی کاربران عادی این‌قدر سهم کوچکی دارند، در زمان کمبود اولین گروهی هستند که سهمشان کم می‌شود.
کمبود SSD هم فشار را بیشتر کرد
بحران هارد و SSD به هم گره خورده‌اند. وقتی هارد کم است، دیتاسنترها سراغ SSD می‌روند و وقتی SSD گران است، خریداران عادی به سمت هارد برمی‌گردند. نتیجه، گرانی هم‌زمان هر دو است. برای جزئیات بخش SSD، مقاله گرانی SSD در ۲۰۲۶ را بخوانید.
گرانی هارد تا کی ادامه دارد؟
پیش‌بینی‌ها امیدوارکننده نیستند. تحلیل مورگان استنلی که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، رشد سالانه تقاضای ذخیره‌سازی را ۴۰ تا ۵۰ درصد و رشد عرضه را فقط ۳۰ تا ۳۵ درصد برآورد کرده و پیش‌بینی می‌کند کمبود دست‌کم تا ۲۰۲۸ ادامه داشته باشد.
- ۲۰۲۶: تولید وسترن دیجیتال فروخته شده و این شرکت برای نیمه اول ۲۰۲۷ سفارش می‌گیرد.
- ۲۰۲۷: انتظار ارزانی واقع‌بینانه نیست و سناریوی پایه، قیمت‌های بالا و پایدار است.
- ۲۰۲۸: اولین فرصت واقعی برای کاهش نسبی قیمت، وقتی قراردادهای فعلی تمام شود و ظرفیت هاردهای HAMR جدید به تولید انبوه برسد. حتی آن موقع هم قیمت‌ها احتمالاً از سطح ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ بالاتر می‌مانند.
از نظر فناوری، وسترن دیجیتال هدف ساخت هاردهای بیش از ۱۰۰ ترابایتی تا سال ۲۰۲۹ با فناوری HAMR را دنبال می‌کند. HAMR با گرم کردن لحظه‌ای سطح دیسک با لیزر، امکان نوشتن داده با تراکم بسیار بیشتر را می‌دهد. این فناوری ظرفیت هر هارد را بالا می‌برد، اما در درجه اول برای دیتاسنترهاست.
گرانی هارد در بازار ایران
این بخش تحلیل ما در اَوِستا آی‌تی است. بازار هارد ایران کاملاً وارداتی است و علاوه بر قیمت جهانی، نرخ ارز هم روی قیمت تأثیر دارد:
- هاردهای نو پرظرفیت: بیشترین تأثیر را می‌بینند، چون همان محصولاتی هستند که دیتاسنترها خریدارشان هستند.
- هاردهای ریفربیش و کارکرده: در دوران کمبود، هاردهای بازسازی‌شده و کارکرده بیشتر در بازار دیده می‌شوند. این هاردها ممکن است با برچسب نو فروخته شوند. همیشه وضعیت سلامت هارد (SMART) و ساعت کارکرد آن را بررسی کنید.
- هاردهای اکسترنال: هاردهای اکسترنال هم از همان دیسک‌های داخلی ساخته می‌شوند و از گرانی در امان نیستند، اما همچنان ساده‌ترین راه پشتیبان‌گیری برای کاربران خانگی هستند.
در دوران گرانی هارد چه کنیم؟
نیاز واقعی ظرفیت را حساب کنید
قبل از خرید، حجم واقعی فایل‌های خود را حساب کنید و حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد برای رشد آینده اضافه کنید. خرید ظرفیت خیلی بیشتر از نیاز، در این بازار هزینه سنگینی دارد.
فایل‌های تکراری و غیرضروری را پاک کنید
بسیاری از کاربران چندین نسخه تکراری از عکس‌ها و فیلم‌ها دارند. نرم‌افزارهای یافتن فایل تکراری گاهی ده‌ها یا صدها گیگابایت فضا آزاد می‌کنند و شاید خرید هارد جدید را برای مدتی غیرضروری کنند.
پشتیبان‌گیری را جدی‌تر بگیرید
وقتی هارد گران است، از دست دادن داده‌ها هم گران‌تر تمام می‌شود. قانون معروف ۳-۲-۱ را فراموش نکنید: سه نسخه از داده‌ها، روی دو نوع حافظه مختلف و یک نسخه در مکانی جدا. برای پشتیبان‌گیری خانگی، هاردهای اکسترنال مثل هارد اکسترنال توشیبا Canvio یا برای حجم‌های بالاتر هارد اکسترنال WD My Book گزینه‌های مناسبی هستند.
SSD برای سرعت، هارد برای حجم
با وجود گرانی هر دو، هنوز ترکیب یک SSD برای ویندوز و برنامه‌ها با یک هارد برای آرشیو، اقتصادی‌ترین راه برای بیشتر کاربران است. هزینه هر ترابایت هارد همچنان بسیار کمتر از SSD است.
از فروشنده معتبر بخرید
در دوران کمبود، احتمال فروش هاردهای کارکرده یا بازسازی‌شده به جای نو بیشتر می‌شود. خرید از فروشنده معتبر و بررسی وضعیت سلامت هارد بعد از خرید، از ضرر جلوگیری می‌کند.
گرانی هارد برای سیستم‌های رندرینگ و هوش مصنوعی
برای کاربران حرفه‌ای که با حجم زیاد داده کار می‌کنند، گرانی هارد اهمیت بیشتری دارد:
- رندرینگ و تدوین: فایل‌های خام ویدیو و پروژه‌های سه‌بعدی فضای زیادی می‌گیرند. معمولاً بهترین ترکیب، SSD سریع برای پروژه‌های در حال کار و هارد پرظرفیت برای آرشیو پروژه‌های تمام‌شده است. پیکربندی‌های پیشنهادی ما را در صفحه سیستم رندرینگ ببینید.
- هوش مصنوعی: مجموعه داده‌ها و نسخه‌های مختلف مدل‌ها به سرعت فضا را پر می‌کنند. برنامه‌ریزی ذخیره‌سازی از ابتدای خرید سیستم، هزینه‌ها را کنترل می‌کند. صفحه سیستم هوش مصنوعی را ببینید.
بحران هارد بخشی از بحران بزرگ‌تر حافظه است که رم و کارت گرافیک را هم درگیر کرده است. برای تصویر کامل، مقاله‌های افزایش قیمت رم و گرانی کارت گرافیک در ۲۰۲۶ را هم بخوانید. اگر برای انتخاب ذخیره‌سازی مناسب سیستم خود راهنمایی می‌خواهید، از مشاوره خرید کامپیوتر اَوِستا آی‌تی کمک بگیرید یا برای یک سیستم کامل استعلام قیمت سیستم ثبت کنید.
پرسش‌های متداول درباره گرانی هارد
چرا هارد گران شده است؟
چون دیتاسنترهای هوش مصنوعی برای ذخیره حجم عظیم داده، تقریباً کل تولید هارد سال ۲۰۲۶ را پیش‌خرید کرده‌اند. وسترن دیجیتال و سیگیت ظرفیت تولید را چندان افزایش نمی‌دهند و سهم بازار مصرفی بسیار کوچک است.
قیمت هارد کی پایین می‌آید؟
پیش‌بینی‌ها از ادامه کمبود دست‌کم تا ۲۰۲۸ خبر می‌دهند. ۲۰۲۸ اولین فرصت واقعی برای کاهش نسبی قیمت است و حتی آن موقع هم احتمالاً قیمت‌ها به سطح ۲۰۲۴ برنمی‌گردند.
هارد بخرم یا SSD؟
هر کدام کاربرد خود را دارند. SSD برای ویندوز، برنامه‌ها و بازی‌ها و هارد برای آرشیو و پشتیبان. با وجود گرانی، هزینه هر ترابایت هارد هنوز به‌مراتب کمتر از SSD است.
هارد ریفربیش ارزش خرید دارد؟
هارد ریفربیش ارزان‌تر است، اما سابقه کارکرد دارد. اگر خرید می‌کنید، از فروشنده‌ای بخرید که ریفربیش بودن را صریح اعلام می‌کند و هرگز داده مهم را فقط روی یک هارد ریفربیش نگه ندارید.
هارد اکسترنال هم گران شده است؟
بله. هاردهای اکسترنال از همان دیسک‌های داخلی ساخته می‌شوند و از گرانی هارد در امان نیستند.
جمع‌بندی
گرانی هارد در ۲۰۲۶ نتیجه مستقیم رشد هوش مصنوعی است. وسترن دیجیتال و سیگیت تولید خود را پیشاپیش به دیتاسنترها فروخته‌اند، بازار مصرفی سهم بسیار کمی دارد و پیش‌بینی‌ها از ادامه کمبود دست‌کم تا ۲۰۲۸ خبر می‌دهند. در این شرایط، محاسبه دقیق نیاز، پاک کردن فایل‌های غیرضروری، پشتیبان‌گیری منظم و خرید از فروشنده معتبر بهترین راه کنترل هزینه است. اَوِستا مگ روند بازار ذخیره‌سازی را دنبال می‌کند و تغییرات مهم را منتشر خواهد کرد.
منبع: گزارش کمبود هارد و فروش تولید ۲۰۲۶ وسترن دیجیتال و سیگیت