اَوِستا مگ
گرانی لپ‌تاپ در ۲۰۲۶؛ چرا لپ‌تاپ‌ها گران شدند و چطور هوشمندانه بخریم؟
گرانی لپ‌تاپ در سال ۲۰۲۶ یکی از ملموس‌ترین اثرات بحران جهانی حافظه برای کاربران عادی است. کسی که امسال قصد خرید لپ‌تاپ داشته، احتمالاً دیده که مدل‌های آشنا یا گران‌تر شده‌اند یا با همان قیمت قبلی، حافظه و فضای ذخیره‌سازی کمتری ارائه می‌دهند. دل، اچ‌پی، لنوو و دیگر برندهای بزرگ امسال قیمت‌ها را به‌طور محسوسی بالا برده‌اند و تحلیلگران از ادامه این روند تا سال‌های آینده خبر می‌دهند. در این مقاله اَوِستا مگ همه چیز درباره گرانی لپ‌تاپ را کامل بررسی می‌کنیم: قیمت‌ها چقدر بالا رفته، چرا حافظه این‌قدر در قیمت لپ‌تاپ اثر دارد، برندها چه کرده‌اند، آینده بازار چه می‌شود و در این شرایط چطور لپ‌تاپ مناسب بخریم.
گرانی لپ‌تاپ در یک نگاه
- برندهای بزرگی مثل دل، اچ‌پی و لنوو در سال ۲۰۲۶ قیمت لپ‌تاپ‌ها را حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد بالا برده‌اند.
- سهم حافظه از هزینه ساخت لپ‌تاپ از حدود ۱۶ تا ۲۰ درصد به حدود ۳۵ درصد رسیده است.
- برندها برای کنترل قیمت، ظرفیت رم و SSD مدل‌های اصلی را کاهش داده‌اند.
- گارتنر پیش‌بینی می‌کند بخش کامپیوترهای زیر ۵۰۰ دلار تا سال ۲۰۲۸ عملاً از بین برود.
- برخی مدیران صنعت حافظه از ادامه کمبود تا حدود سال ۲۰۳۰ صحبت می‌کنند.
قیمت لپ‌تاپ چقدر بالا رفته است؟
موج گرانی لپ‌تاپ از اواخر ۲۰۲۵ شروع شد. به گزارش Tom’s Guide به نقل از TrendForce، دل در دسامبر ۲۰۲۵ آماده افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت‌ها بود و مدیر عملیاتی این شرکت کمبود حافظه را «بی‌سابقه» توصیف کرد و گفت افزایش هزینه همه محصولات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. لنوو به خرده‌فروشان و مشتریان سازمانی اعلام کرد همه قیمت‌ها و پیش‌فاکتورهای فعلی از اول ژانویه ۲۰۲۶ منقضی می‌شوند. شیائومی و ردمی هم به مشتریانشان گفتند برای افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی در سال جدید آماده باشند.
مدیرعامل اچ‌پی گفته بود نیمه اول ۲۰۲۶ به لطف موجودی حافظه قابل مدیریت است، اما از ماه مه به بعد کمبود روی حاشیه سود اثر می‌گذارد. ایسوس هم هشدار داد قیمت لپ‌تاپ‌ها ممکن است تا ۳۰ درصد بالا برود. در مجموع، گزارش‌ها نشان می‌دهند برندهای بزرگ در طول ۲۰۲۶ قیمت لپ‌تاپ‌ها را حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد افزایش داده‌اند.
اپل تا مدتی به لطف ذخیره تراشه‌هایی که از قبل خریده بود، قیمت‌ها را ثابت نگه داشت. اما تحلیلگران معتقدند این حاشیه امن هم دائمی نیست.
چرا لپ‌تاپ گران شد؟
حافظه، گران‌ترین قطعه شد
مهم‌ترین دلیل گرانی لپ‌تاپ، جهش قیمت حافظه است. طبق گزارش‌ها، قیمت رم در فصل اول ۲۰۲۶ حدود ۹۵ درصد بالا رفت و برای فصل دوم هم افزایش بیشتری پیش‌بینی می‌شد. نتیجه این که سهم حافظه از هزینه ساخت یک لپ‌تاپ از حدود ۱۶ تا ۲۰ درصد به حدود ۳۵ درصد رسید. یعنی حالا بیش از یک‌سوم هزینه ساخت یک لپ‌تاپ فقط صرف رم و حافظه ذخیره‌سازی می‌شود. وقتی چنین سهم بزرگی از هزینه دو برابر شود، افزایش قیمت نهایی اجتناب‌ناپذیر است.
هوش مصنوعی سهم بیشتری برمی‌دارد
TrendForce تخمین زده سیستم‌های هوش مصنوعی امسال حدود ۷۰ درصد تولید جهانی حافظه را مصرف می‌کنند. سازندگان حافظه ظرفیت را به سمت حافظه‌های پرسود سرور و هوش مصنوعی برده‌اند و میکرون حتی کسب‌وکار حافظه‌های مصرفی برند Crucial را تعطیل کرد. لپ‌تاپ‌ها در صف دریافت حافظه، پشت دیتاسنترها ایستاده‌اند.
SSD و پردازنده هم گران شدند
گرانی لپ‌تاپ فقط به رم محدود نیست. SSD که حافظه ذخیره‌سازی همه لپ‌تاپ‌های امروزی است، در سال ۲۰۲۶ به طور میانگین بیش از دو برابر گران شد. پردازنده‌ها هم با کمبود و افزایش قیمت روبه‌رو شدند. برای جزئیات هر بخش، مقاله‌های افزایش قیمت رم، گرانی SSD و کمبود پردازنده در ۲۰۲۶ را بخوانید. در لپ‌تاپ‌های گیمینگ هم گرانی حافظه گرافیکی GDDR اثر جداگانه‌ای دارد که در مقاله گرانی کارت گرافیک بررسی کرده‌ایم.
هزینه‌های حمل و زنجیره تأمین
درگیری‌های خاورمیانه هم هزینه حمل، سوخت و بیمه را بالا برده است. طبق گزارش‌ها، زمان تحویل گاز هلیوم که در ساخت برخی قطعات تراشه کاربرد دارد، پس از حمله به تأسیسات قطر از شش هفته به شش ماه رسید.
کاهش مشخصات؛ گرانی پنهان لپ‌تاپ
شکل دیگر گرانی لپ‌تاپ کمتر به چشم می‌آید: کاهش مشخصات با قیمت ثابت. TrendForce از اواخر ۲۰۲۵ گزارش داده بود سازندگان ممکن است پیکربندی‌های SSD پانصد و دوازده گیگابایتی را به ۲۵۶ گیگابایت و مدل‌های یک ترابایتی را به ۵۱۲ گیگابایت کاهش دهند. در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ هم تأیید کرد که برندها ظرفیت SSD مدل‌های اصلی را کم کرده‌اند تا هزینه را کنترل کنند.
تحلیلگران همچنین انتظار دارند لپ‌تاپ‌های ارزان به سمت ۸ گیگابایت و حتی ۴ گیگابایت رم بروند. این یعنی ممکن است لپ‌تاپی بخرید که روی کاغذ نسل جدید است، اما رم و حافظه‌اش از نسل قبلی همان مدل کمتر است. برای ویندوز ۱۱ و کار روزمره امروزی، ۸ گیگابایت رم حداقل مطلق و ۱۶ گیگابایت انتخاب راحت است.
آینده گرانی لپ‌تاپ؛ لپ‌تاپ ارزان از بین می‌رود؟
رنجیت آتوال، تحلیلگر گارتنر، گفته این افزایش شدید هزینه، توانایی برندها برای جذب هزینه‌ها را از بین برده و پیش‌بینی می‌کند بخش کامپیوترهای زیر ۵۰۰ دلار تا سال ۲۰۲۸ عملاً ناپدید شود. میکرون هم پیش‌بینی کرده کمبود حافظه می‌تواند تیراژ فروش کامپیوتر و گوشی را در سال ۲۰۲۶ تا حدود ده و چند درصد کاهش دهد.
درباره زمان پایان بحران، برخی مدیران اس‌کی هاینیکس از ادامه کمبود حافظه تا حدود ۲۰۳۰ صحبت کرده‌اند و میکرون عرضه جدید معنادار را از حدود ۲۰۲۸ پیش‌بینی می‌کند. TrendForce هم در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ نوشته فروش لپ‌تاپ‌ها با ورود هزینه‌های بالاتر به موجودی‌ها ضعیف شده، اما سازندگان کامپیوتر همچنان با شدت حافظه می‌خرند، چون انتظار دارند سال ۲۰۲۷ بازار باز هم تنگ‌تر شود. خلاصه این که انتظار ارزانی لپ‌تاپ در آینده نزدیک واقع‌بینانه نیست.
گرانی لپ‌تاپ در بازار ایران
این بخش تحلیل ما در اَوِستا آی‌تی است. بازار لپ‌تاپ ایران کاملاً وارداتی است و چند ویژگی خاص دارد:
- ضرب شدن اثر قیمت جهانی و ارز: افزایش قیمت دلاری لپ‌تاپ و نرخ ارز روی هم اثر تشدیدشونده دارند.
- تفاوت مشخصات مدل‌های هم‌نام: یک مدل لپ‌تاپ ممکن است با چند پیکربندی متفاوت وارد شود. همیشه رم، SSD، پردازنده و کارت گرافیک دقیق را بررسی کنید، نه فقط نام مدل.
- لپ‌تاپ‌های استوک: در دوران گرانی، لپ‌تاپ‌های کارکرده و استوک محبوب‌تر می‌شوند. این لپ‌تاپ‌ها می‌توانند اقتصادی باشند، اما وضعیت باتری، سلامت SSD و اصالت قطعات را حتماً بررسی کنید.
در دوران گرانی لپ‌تاپ، چطور هوشمندانه بخریم؟
ارتقاپذیری را جدی بگیرید
لپ‌تاپ‌هایی که رم و SSD قابل تعویض دارند، در این دوران ارزش بیشتری دارند. می‌توانید امروز با رم و SSD کمتر بخرید و بعداً ارتقا دهید. در مقابل، در لپ‌تاپ‌هایی که رم روی برد لحیم شده، باید از همان ابتدا ظرفیت کافی را انتخاب کنید.
حداقل مشخصات معقول
- رم: ۱۶ گیگابایت برای استفاده راحت؛ ۸ گیگابایت فقط برای کارهای بسیار سبک و فقط اگر قابل ارتقا باشد.
- SSD: ۵۱۲ گیگابایت برای بیشتر کاربران؛ ۲۵۶ گیگابایت امروز خیلی زود پر می‌شود.
- لپ‌تاپ گیمینگ: کارت گرافیک با دست‌کم ۸ گیگابایت حافظه و SSD یک ترابایتی.
لپ‌تاپ لازم دارید یا کامپیوتر دسکتاپ؟
اگر جابه‌جایی برای شما ضروری نیست، کامپیوتر دسکتاپ در این دوران مزیت‌های بیشتری دارد. هر قطعه را می‌شود جداگانه انتخاب و بعداً ارتقا داد، عملکرد به ازای هزینه معمولاً بهتر است و مجبور نیستید کل دستگاه را برای ارتقای یک قطعه عوض کنید. برای گیمینگ، رندرینگ و هوش مصنوعی، این تفاوت حتی بیشتر است. سیستم‌های پیشنهادی ما را در صفحه سیستم گیمینگ ببینید.
الان بخریم یا صبر کنیم؟
اگر واقعاً به لپ‌تاپ نیاز دارید، صبر کردن به امید ارزانی منطقی به نظر نمی‌رسد؛ همه پیش‌بینی‌ها از ادامه گرانی حافظه تا ۲۰۲۷ و بعد از آن خبر می‌دهند و TrendForce هم انتظار دارد سال ۲۰۲۷ بازار باز هم تنگ‌تر شود. اما اگر لپ‌تاپ فعلی شما هنوز کار می‌کند، ارتقای رم یا SSD آن شاید اقتصادی‌ترین راه باشد.
اگر بین لپ‌تاپ و کامپیوتر دسکتاپ مردد هستید یا نمی‌دانید چه مشخصاتی برای کار شما کافی است، تیم ما در مشاوره خرید کامپیوتر کمک می‌کند. برای قیمت به‌روز یک سیستم کامل هم می‌توانید استعلام قیمت سیستم ثبت کنید.
پرسش‌های متداول درباره گرانی لپ‌تاپ
چرا لپ‌تاپ در سال ۲۰۲۶ گران شد؟
اصلی‌ترین دلیل گرانی حافظه است. رم و SSD به خاطر تقاضای هوش مصنوعی چند برابر گران شده‌اند و حالا حدود ۳۵ درصد هزینه ساخت یک لپ‌تاپ را تشکیل می‌دهند. گرانی پردازنده و هزینه‌های حمل هم اثر دارند.
قیمت لپ‌تاپ چقدر بالا رفته است؟
گزارش‌ها از افزایش حدود ۱۵ تا ۳۰ درصدی قیمت لپ‌تاپ برندهای بزرگ در سال ۲۰۲۶ خبر می‌دهند. علاوه بر این، بسیاری از مدل‌ها با همان قیمت، رم یا SSD کمتری دارند.
لپ‌تاپ کی ارزان می‌شود؟
عرضه جدید معنادار حافظه از حدود ۲۰۲۸ پیش‌بینی می‌شود و برخی از ادامه کمبود تا ۲۰۳۰ صحبت می‌کنند. ارزانی جدی پیش از ۲۰۲۸ بعید است.
لپ‌تاپ ۸ گیگابایت رم در سال ۲۰۲۶ کافی است؟
فقط برای کارهای بسیار سبک مثل وب‌گردی و کارهای اداری ساده. برای استفاده راحت با ویندوز ۱۱، ۱۶ گیگابایت توصیه می‌شود؛ به‌خصوص اگر رم قابل ارتقا نباشد.
لپ‌تاپ بخرم یا کامپیوتر دسکتاپ؟
اگر جابه‌جایی ضروری نیست، دسکتاپ عملکرد بیشتر به ازای هزینه و ارتقاپذیری بهتری دارد و در دوران گرانی حافظه انتخاب منطقی‌تری است.
جمع‌بندی
گرانی لپ‌تاپ در ۲۰۲۶ نتیجه مستقیم بحران حافظه است: رم و SSD گران‌ترین بخش لپ‌تاپ شده‌اند، برندها قیمت‌ها را ۱۵ تا ۳۰ درصد بالا برده‌اند و در بسیاری از مدل‌ها مشخصات را کم کرده‌اند. پیش‌بینی‌ها از ادامه این وضعیت تا سال‌های آینده و حتی حذف تدریجی لپ‌تاپ‌های ارزان خبر می‌دهند. در این شرایط، دقت در مشخصات، توجه به ارتقاپذیری و در نظر گرفتن کامپیوتر دسکتاپ به عنوان جایگزین، بهترین راه برای کنترل هزینه است.
منبع: گزارش Tom’s Guide درباره افزایش قیمت لپ‌تاپ‌های دل و لنوو