اَوِستا مگ
فروش جهانی کامپیوتر ۲۲ درصد سقوط کرد؛ گزارش فصل سوم ۲۰۲۶
فروش جهانی کامپیوتر در فصل سوم ۲۰۲۶ تاریخی سقوط کرد. طبق برآورد اولیه‌ی مؤسسه‌ی Gartner، فقط ۵۵.۴ میلیون دستگاه کامپیوتر (دسکتاپ و لپ‌تاپ) در جهان عرضه شد که نسبت به ۷۱.۳ میلیون دستگاه در فصل مشابه پارسال، ۲۲.۴ درصد کاهش نشان می‌دهد. IDC هم افت را حدود ۲۰.۱ درصد اعلام کرده است. این پایین‌ترین سطح از اوایل ۲۰۲۳ است، اما دلیلش این بار کاملاً متفاوت است: گرانی حافظه. در این مقاله‌ی اَوِستا مگ، آمار کامل برندها، دلایل این سقوط و معنای آن برای خریدار ایرانی را بررسی می‌کنیم.
آمار فروش جهانی کامپیوتر در فصل سوم ۲۰۲۶
جدول زیر بر اساس برآورد اولیه‌ی Gartner (به هزار دستگاه) است:
| برند | فصل سوم ۲۰۲۶ | سهم بازار | فصل سوم ۲۰۲۵ | تغییر سالانه |
|---|---|---|---|---|
| Lenovo | ۱۴٬۹۹۳ | ۲۷.۱٪ | ۱۹٬۳۳۰ | -۲۲.۴٪ |
| HP | ۱۰٬۳۶۶ | ۱۸.۷٪ | ۱۵٬۰۰۵ | -۳۰.۹٪ |
| Dell | ۷٬۵۸۳ | ۱۳.۷٪ | ۱۰٬۱۶۸ | -۲۵.۴٪ |
| Apple | ۵٬۸۳۵ | ۱۰.۵٪ | ۶٬۲۷۹ | -۷.۱٪ |
| ASUS | ۴٬۶۷۷ | ۸.۵٪ | ۵٬۳۷۴ | -۱۳.۰٪ |
| Acer | ۳٬۸۶۶ | ۷.۰٪ | ۴٬۳۵۴ | -۱۱.۲٪ |
| سایر برندها | ۸٬۰۳۰ | ۱۴.۵٪ | ۹٬۰۳۷ | -۲۵.۶٪ |
| جمع | ۵۵٬۳۵۱ | ۱۰۰٪ | ۷۱٬۳۰۱ | -۲۲.۴٪ |
این آمار شامل دسکتاپ‌ها و لپ‌تاپ‌های ویندوزی، مک و کروم‌بوک است و بر اساس «فروش به کانال» (Sell-in) محاسبه شده؛ یعنی تعداد دستگاه‌هایی که سازنده‌ها به توزیع‌کننده‌ها و فروشگاه‌ها تحویل داده‌اند. ارقام اولیه هستند و ممکن است در گزارش نهایی کمی تغییر کنند.
چه کسی بیشتر ضرر کرد؟
- HP بیشترین افت را داشت: با ۳۰.۹ درصد کاهش، بدترین عملکرد را بین شش برند بزرگ ثبت کرد، هرچند جایگاه دوم را حفظ کرد. دلیلش وابستگی بیشتر HP به بخش‌های حساس به قیمت، یعنی مصرف‌کنندگان عادی و بازار تجاری معمولی است.
- Lenovo همچنان اول است: افت این برند دقیقاً هم‌اندازه‌ی کل بازار بود و سهمش ثابت ماند.
- Apple کمترین ضرر را دید: فقط ۷.۱ درصد افت داشت و ۱.۷ درصد سهم بازار گرفت. Gartner این را به سبد محصولات مک‌بوک‌های رده‌ی متوسط نسبت می‌دهد.
- ASUS و Acer بهتر از میانگین: هر دو بین ۱۱ تا ۱۳ درصد افت داشتند که از میانگین بازار کمتر است.
چرا فروش جهانی کامپیوتر سقوط کرد؟
به گفته‌ی تحلیلگر Gartner، هزینه‌ی DRAM در فصل دوم ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل پنج برابر شده بود. این شوک قیمتی چند اثر زنجیره‌ای داشت:
- انتقال هزینه به مشتری: سازنده‌ها افزایش قیمت رم و SSD را به قیمت نهایی دستگاه‌ها اضافه کردند.
- حذف مدل‌های ارزان: سازنده‌ها قطعات کمیاب را به مدل‌های گران‌تر با حاشیه‌ی سود بالاتر اختصاص دادند و عرضه‌ی دستگاه‌های ارزان کم شد.
- تعویق خرید جایگزین: مصرف‌کنندگانی که قصد تعویض لپ‌تاپ یا کامپیوتر قدیمی داشتند، با قیمت‌های جدید خرید را عقب انداختند.
- خرید هدفمند سازمان‌ها: شرکت‌ها به‌جای تعویض گسترده‌ی دستگاه‌ها، فقط ورک‌استیشن‌ها و AI PCهای ضروری را خریدند.
نکته‌ی مهم این است که Gartner صریحاً می‌گوید موجودی انبار اضافی دلیل این افت نبوده؛ یعنی مشکل واقعاً قیمت و عرضه است، نه اشباع بازار. Guru3D هم اشاره کرده که سازنده‌ها در اوایل سال برای فرار از افزایش قیمت، قطعات را زودتر انبار کرده بودند که این هم ممکن است روی آمار فصل سوم اثر گذاشته باشد. برای جزئیات گرانی حافظه، مقاله‌های پیش‌بینی قیمت رم و کمبود حافظه تا ۲۰۲۹ را بخوانید.
رم‌های پرظرفیت؛ بزرگ‌ترین قربانی
حافظه در حالت عادی سهم کمتری از قیمت کامپیوتر نسبت به پردازنده یا نمایشگر دارد. اما وقتی قیمت آن چند برابر می‌شود، پیکربندی‌های ۳۲، ۶۴ و ۱۲۸ گیگابایتی جهش قیمت بزرگی می‌بینند. طبق گزارش Guru3D، برخی کیت‌های ۱۲۸ گیگابایتی DDR5 در بازار آمریکا به حدود ۳٬۴۰۰ دلار رسیده‌اند.
مقایسه با سقوط‌های قبلی بازار
بازار کامپیوتر قبلاً هم افت‌های بزرگ داشته، مثلاً در ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ بعد از رونق دوران کرونا. اما آن افت‌ها به دلیل کاهش تقاضا و انبارهای پر بود. این بار تقاضا وجود دارد، ولی دستگاه‌ها گران‌تر شده‌اند و ارزان‌ترها کمیاب. به همین دلیل، با وجود سقوط تعداد فروش، درآمد هر دستگاه برای سازنده‌ها بالا رفته است.
فروش جهانی کامپیوتر برای بازار ایران چه معنایی دارد؟
- لپ‌تاپ ارزان کمیاب‌تر می‌شود: چون سازنده‌ها روی مدل‌های گران‌تر تمرکز کرده‌اند، لپ‌تاپ‌های اقتصادی جدید کمتر به بازار می‌رسند. جزئیات را در مقاله‌ی گرانی لپ‌تاپ در ۲۰۲۶ ببینید.
- اسمبل کامپیوتر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند: در کامپیوتر اسمبل‌شده، خودتان تعیین می‌کنید پول کجا خرج شود. می‌توانید با ۳۲ گیگابایت رم شروع کنید و بعداً ارتقا دهید، در حالی که در لپ‌تاپ‌های جدید رم اغلب لحیم‌شده است.
- ارتقای سیستم فعلی گزینه‌ی جدی است: اگر سیستمتان پایه‌ی خوبی دارد، اضافه کردن SSD یا کارت گرافیک ممکن است بسیار به‌صرفه‌تر از خرید دستگاه کامل باشد.
- صبر کردن تضمین ارزانی نیست: هیچ پیش‌بینی معتبری کاهش سریع قیمت حافظه را نشان نمی‌دهد.
اگر قصد خرید دارید، تیم اَوِستا آی‌تی در صفحه‌ی مشاوره خرید کامپیوتر کمک می‌کند ترکیبی انتخاب کنید که با بودجه‌تان جور باشد. برای سیستم‌های تخصصی هم صفحه‌های سیستم گیمینگ، سیستم رندرینگ و سیستم هوش مصنوعی را ببینید.
آینده‌ی فروش جهانی کامپیوتر
Gartner در این گزارش پیش‌بینی مشخصی برای فصل‌های بعد ارائه نکرده است. اما با توجه به اینکه TrendForce افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی دیگر برای قیمت قراردادی DRAM در فصل چهارم پیش‌بینی می‌کند و مایکرون تنگنای عرضه را تا ۲۰۲۸ می‌بیند، بعید است بازار در فصل آخر سال بهبود جدی داشته باشد. پیش‌تر هم IDC کاهش حدود ۱۱ درصدی عرضه‌ی جهانی کامپیوتر را برای کل ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده بود که با آمار فصل سوم، احتمالاً به‌روزرسانی منفی‌تری خواهد گرفت.
سؤالات متداول
آیا افت فروش جهانی کامپیوتر به معنای ارزان شدن کامپیوتر است؟
خیر. این افت به دلیل گرانی است، نه نبود تقاضا؛ پس سازنده‌ها دلیلی برای کاهش قیمت ندارند.
چرا اپل کمتر آسیب دید؟
اپل تراشه‌ها و قراردادهای حافظه‌ی خود را به‌صورت بلندمدت و پرحجم مدیریت می‌کند و مک‌بوک‌های رده‌ی متوسطش در این شرایط تقاضای پایداری داشتند.
آیا الان زمان مناسبی برای خرید است؟
اگر نیاز دارید، بله؛ انتظار برای ارزانی در کوتاه‌مدت منطقی نیست. راهنمای کامل را در مقاله‌ی بهترین زمان خرید کامپیوتر نوشته‌ایم.
جمع‌بندی
فروش جهانی کامپیوتر در فصل سوم ۲۰۲۶ با ۲۲.۴ درصد افت به ۵۵.۴ میلیون دستگاه رسید و همه‌ی شش برند بزرگ ضرر کردند؛ HP بیشترین و Apple کمترین. ریشه‌ی ماجرا گرانی پنج‌برابری DRAM است که دستگاه‌ها را گران و مدل‌های ارزان را کمیاب کرده است. برای خریدار ایرانی، اسمبل هوشمندانه یا ارتقای سیستم فعلی بهترین راه کنار آمدن با این شرایط است. گزارش کامل را در CXOToday بخوانید و برای قیمت روز سیستم، از استعلام قیمت سیستم استفاده کنید.